Rối loạn khớp thái dương hàm là gì, có tự khỏi không và cách giảm đau tại nhà

Rối loạn khớp thái dương hàm thường lộ ra qua ba dấu hiệu: đau trước tai, hàm kêu khi há miệng và khó há to. Tin tốt là bệnh thường tự cải thiện, và phần lớn trường hợp chỉ cần chăm sóc đúng cách tại nhà. KIN Việt Nam tổng hợp cách nhận biết, nguyên nhân, bài tập giảm đau và những điều nên cân nhắc trước khi điều trị chuyên sâu.

Rối loạn khớp thái dương hàm là gì

Khớp thái dương hàm nằm ngay trước tai, nối xương hàm dưới với hộp sọ, mỗi bên mặt có một khớp. Bạn có thể cảm nhận khớp này khi đặt ngón tay trước tai rồi há miệng.

Rối loạn khớp thái dương hàm là tên chung cho các vấn đề gây đau và cản trở cử động ở khớp, đĩa khớp hoặc các cơ nhai quanh đó. Bệnh thường được chia thành ba nhóm.

Một người có thể gặp cùng lúc nhiều nhóm. Theo Viện Nghiên cứu Nha khoa và Sọ mặt Quốc gia Hoa Kỳ, khoảng 5% người trưởng thành ở Mỹ bị bệnh này.

Nữ gặp nhiều gấp đôi nam, đặc biệt trong độ tuổi 35 đến 44. Vì vậy, phụ nữ trong độ tuổi này nên để ý hơn khi thấy đau hàm kéo dài.

Biểu hiện rối loạn khớp thái dương hàm

Triệu chứng có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên hàm. Đau thường tăng khi nhai, khi căng thẳng hoặc vào buổi sáng nếu bạn có thói quen nghiến răng lúc ngủ.

• Đau trước tai hoặc quanh góc hàm
• Đau hoặc mỏi khi nhai
• Hàm kêu lục cục, lạo xạo khi há hoặc ngậm miệng
• Khó há miệng to hoặc hàm bị kẹt
• Đau đầu vùng thái dương
• Đau tai, ù tai dù tai không có bệnh
• Mỏi cổ, vai hoặc đau lan ra mặt

Đi kèm các biểu hiện trên là hai câu hỏi nhiều người quan tâm nhất. Đó là hàm kêu có đáng lo không, và lúc nào cần đi khám.

Khớp hàm kêu lục cục nhưng không đau có sao không

Khớp hàm kêu lục cục mà không đau, không kẹt thường là bình thường và không cần chữa. Cả Viện Nghiên cứu Nha khoa và Sọ mặt Quốc gia Hoa Kỳ lẫn Mayo Clinic đều nêu rõ điều này.

Bạn chỉ cần đi khám khi tiếng kêu đi kèm đau, hoặc khi hàm bị kẹt, khó há miệng.

Khi nào cần đi khám sớm

Phần lớn trường hợp không cần vội. Tuy vậy, bạn nên đi khám sớm nếu gặp một trong các dấu hiệu sau.

• Không há được miệng hoặc hàm bị khóa, không ngậm lại được
• Không ăn uống được vì đau
• Đau dữ dội hoặc đau liên tục nhiều ngày
• Đau đầu nặng và xảy ra thường xuyên
• Đau vùng thái dương kèm nhìn mờ hoặc nhìn đôi

Dấu hiệu cuối cùng có thể liên quan đến bệnh khác ngoài khớp hàm. Theo NHS, trường hợp này cần được khám ngay, không nên chờ.

Nguyên nhân rối loạn khớp thái dương hàm

Phần lớn trường hợp không tìm được một nguyên nhân duy nhất. Bệnh thường do nhiều yếu tố cộng lại, gồm cả yếu tố cơ thể, tâm lý và di truyền.

• Nghiến răng hoặc siết chặt hai hàm
• Căng thẳng, lo âu hoặc ngủ không ngon
• Chấn thương vùng hàm mặt
• Viêm khớp hoặc thoái hóa khớp
• Thói quen nhai kẹo cao su lâu, cắn móng tay, chống cằm, nhai một bên
• Yếu tố di truyền trong gia đình

Trong các yếu tố trên, thói quen nghiến răng là thứ bạn có thể nhận ra và cải thiện sớm. Khi cơ hàm phải siết chặt nhiều giờ mỗi ngày, cơ và khớp đều bị quá tải.

Răng lệch hay niềng răng có gây bệnh không

Nhiều bài viết xếp răng lệch và khớp cắn sai vào nguyên nhân chính. Tuy vậy, Viện Nghiên cứu Nha khoa và Sọ mặt Quốc gia Hoa Kỳ có quan điểm khác. Theo cơ quan này, nghiên cứu không chứng minh được khớp cắn sai hay niềng răng gây ra bệnh.

Một tổng quan năm 2025 ở trẻ em lại thấy bệnh liên quan với vài kiểu lệch khớp cắn. Vì vậy, bằng chứng hiện nay vẫn chưa thống nhất.

Dù bằng chứng ra sao, bạn cũng không nên coi việc sửa khớp cắn là bước đầu tiên để chữa rối loạn khớp thái dương hàm.

Rối loạn khớp thái dương hàm có nguy hiểm không

Rối loạn khớp thái dương hàm thường không nguy hiểm, theo NHS của Anh. Tuy vậy, nếu để đau kéo dài mà không xử lý, bệnh có thể ảnh hưởng khá nhiều đến sinh hoạt.

Nếu bạn có nghiến răng đi kèm, răng còn có thể bị mòn răng, mẻ hoặc ê buốt theo thời gian. Đây là lý do nên xử lý cả thói quen nghiến, chứ không chỉ giảm đau hàm.

Rối loạn khớp thái dương hàm có tự khỏi không, bao lâu thì khỏi

Ba câu hỏi tự khỏi, bao lâu khỏi và rối loạn khớp thái dương hàm có chữa được không thực ra cùng một nỗi lo. Câu trả lời gồm ba ý dưới đây.

Có thể tự khỏi. Theo Viện Nghiên cứu Nha khoa và Sọ mặt Quốc gia Hoa Kỳ và NHS, nhiều người hết triệu chứng mà không cần điều trị. Mayo Clinic cũng cho biết cơn đau thường chỉ kéo dài trong một khoảng thời gian. Điều này giải thích vì sao bác sĩ thường không vội đề xuất can thiệp lớn ngay ở lần khám đầu.

Không có mốc thời gian chung. Các nguồn y khoa không đưa ra một con số chung cho câu hỏi rối loạn khớp thái dương hàm bao lâu thì khỏi. Một mốc cụ thể đến từ tờ hướng dẫn bài tập hàm của một bệnh viện ở Anh. Theo tài liệu này, nếu tập các bài tập hàm đúng và đều trong 3 đến 4 tuần, hàm thường cử động trơn hơn và đỡ đau hơn.

Phần lớn kiểm soát được. Một số người chuyển sang đau kéo dài và cần theo dõi lâu hơn. Khi đó, mục tiêu là giảm đau và giữ hàm hoạt động tốt, thay vì tìm một cách chữa dứt điểm.

Vì bệnh thường tự cải thiện, các chuyên gia khuyên bắt đầu bằng những cách đơn giản và có thể đảo ngược.

Trẻ em có bị rối loạn khớp thái dương hàm không

Trẻ em và trẻ ở tuổi thiếu niên vẫn có thể bị rối loạn khớp thái dương hàm. Tỷ lệ ở trẻ giữa các nghiên cứu chênh nhau rất xa, nên cha mẹ chỉ cần biết dấu hiệu để theo dõi.

Cha mẹ nên để ý khi trẻ có các biểu hiện sau.

• Kêu đau tai hoặc đau trước tai mà khám tai không thấy bệnh
• Đau hoặc mỏi hàm khi nhai
• Khó há miệng to, hàm bị kẹt
• Nghiến răng khi ngủ
• Hay cắn móng tay, cắn bút hoặc nhai kẹo cao su lâu

Nếu trẻ đau kéo dài hoặc hàm bị kẹt, cha mẹ nên cho trẻ đi khám nha khoa. Trẻ không nên tự dùng thuốc giảm đau kéo dài mà không có hướng dẫn của bác sĩ. Nếu trẻ từng bị va đập vùng cằm khi chơi thể thao hoặc té ngã, cha mẹ nên báo lại với bác sĩ.

Từ đây, bài viết chuyển sang những việc bạn có thể tự làm tại nhà, rồi đến các cách điều trị chuyên khoa.

Cách giảm đau khớp hàm tại nhà

Chăm sóc tại nhà là bước đầu tiên mà các chuyên gia khuyên cho hầu hết trường hợp. Việc cần làm khác nhau tùy bạn chưa có triệu chứng hay đã bị đau.

Phòng ngừa khi chưa có triệu chứng

• Không nhai kẹo cao su quá lâu
• Không cắn bút, cắn móng tay hoặc chống cằm
• Nhai đều cả hai bên hàm
• Giữ hai hàm răng tách nhau khi không ăn, môi vẫn khép
• Duy trì một cách giảm căng thẳng đều đặn như tập thể dục, thiền

Giảm đau khi đã bị

Các việc dưới đây lấy theo hướng dẫn của NHS và Mayo Clinic.

• Ăn đồ mềm như cháo, súp, trứng, cắt nhỏ thức ăn
• Không cắn thức ăn bằng răng cửa, tránh đồ dai, dính
• Chườm lạnh bọc khăn, mỗi lần không quá 5 phút
• Hoặc chườm ấm bọc khăn trong 15 đến 20 phút, ngày 2 lần
• Xoa bóp nhẹ các cơ hàm đang đau
• Không há miệng quá to, dùng tay đỡ cằm khi ngáp

Bạn chọn chườm lạnh hay ấm theo cảm giác dễ chịu hơn. Nếu bạn có nghiến răng đi kèm, hãy chọn sản phẩm chăm sóc răng miệng có fluor phù hợp để bảo vệ men răng đang bị mòn.

Bài tập rối loạn khớp thái dương hàm

Một tổng quan năm 2023 gồm 16 nghiên cứu với 812 người cho thấy bài tập giúp giảm đau và há miệng rộng hơn. Bài tập dưới đây lấy từ tờ hướng dẫn của Bệnh viện Queen Elizabeth Birmingham, Anh.

1. Ngồi thẳng, ngậm miệng và đặt đầu lưỡi chạm vòm miệng, ngay sau răng cửa trên
2. Trượt đầu lưỡi ra sau theo vòm miệng, xa nhất có thể
3. Giữ lưỡi áp vào vòm miệng và há miệng thật chậm. Khi lưỡi bắt đầu rời ra thì dừng, giữ 5 giây rồi ngậm lại
4. Nghỉ vài giây rồi lặp lại trong 5 phút, mỗi ngày 2 lần
5. Vài lần đầu, hãy soi gương để chắc hàm dưới đi thẳng xuống, không lệch sang bên

Trong tuần đầu, bạn không nên tập nhiều hơn mức trên. Nếu nghe tiếng kêu khi tập, có thể bạn đang làm chưa đúng động tác.

Đau có thể hơi tăng trong vài ngày đầu rồi giảm dần. Nếu đau tăng nhiều hoặc không giảm, bạn nên dừng và hỏi bác sĩ.

Mẹo dân gian có dùng được không

Một số mẹo quen thuộc có thể dùng được nếu hiểu đúng tác dụng của chúng.

• Chườm muối rang hoặc ngải cứu rang là một cách chườm ấm, dùng được nhưng phải bọc vải và thử nhiệt độ để tránh bỏng da
• Xoa dầu nóng chỉ làm ấm tại chỗ, không điều trị được khớp
• Nắn hoặc bẻ hàm cho khớp vào chỗ không nên tự làm, vì có thể làm tổn thương khớp nặng hơn

Điều trị rối loạn khớp thái dương hàm tại chuyên khoa

Bác sĩ sẽ khám hàm, đánh giá cử động và ấn vào các vùng đau trước khi đề xuất cách điều trị. Một số trường hợp cần chụp X-quang, CT hoặc MRI để xem rõ khớp và đĩa khớp.

Nguyên tắc chung là bắt đầu bằng cách đơn giản và có thể đảo ngược. Chỉ khi các cách này không hiệu quả, bác sĩ mới cân nhắc thủ thuật.

Thuốc theo chỉ định

Tùy nguyên nhân và mức độ đau, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, chống viêm hoặc một số thuốc khác trong thời gian phù hợp. Không nên tự dùng kéo dài.

Máng nhai

Máng nhai là khí cụ đeo trên răng, thường dùng khi ngủ, giúp giảm đau và bảo vệ răng nếu bạn có nghiến răng. Theo Mayo Clinic, cơ chế tác dụng của máng vẫn chưa được hiểu rõ.

Vật lý trị liệu

Chuyên viên vật lý trị liệu hướng dẫn bài tập kéo giãn, xoa bóp cơ hàm và có thể dùng nhiệt hoặc điện xung. Cách này phù hợp với người đã tập tại nhà nhưng chưa thấy cải thiện.

Hỗ trợ tâm lý

Khi căng thẳng làm đau nặng hơn, bác sĩ có thể giới thiệu liệu pháp nhận thức hành vi hoặc phản hồi sinh học. Mục tiêu là giúp bạn nhận ra và giảm thói quen siết hàm.

Tiêm và rửa khớp

Ở một số trường hợp không đáp ứng những cách trên, bác sĩ chuyên khoa có thể cân nhắc các thủ thuật như tiêm nội khớp hoặc chọc rửa khớp. Việc lựa chọn phụ thuộc vào loại TMD, mức độ tổn thương và đáp ứng với điều trị trước đó.

Phẫu thuật

Phẫu thuật khớp thái dương hàm là lựa chọn chuyên sâu, thường chỉ được cân nhắc khi có tổn thương cấu trúc đáng kể hoặc các phương pháp bảo tồn không hiệu quả.

Thận trọng với mài răng, bọc răng hoặc niềng răng để chữa

Viện Nghiên cứu Nha khoa và Sọ mặt Quốc gia Hoa Kỳ cho biết chưa đủ bằng chứng rằng các cách thay đổi khớp cắn giúp chữa bệnh. Một số trường hợp còn nặng thêm sau khi làm.

Nếu được đề nghị một thủ thuật không thể đảo ngược, bạn nên hỏi thêm ý kiến của một bác sĩ khác trước khi quyết định.

Câu hỏi thường gặp về rối loạn khớp thái dương hàm

1. Rối loạn khớp thái dương hàm có gây lệch mặt không?

Rối loạn khớp thái dương hàm gây lệch mặt hẳn là điều không thường gặp, dù hàm có thể lệch sang một bên khi há miệng. Nếu mặt lệch rõ cả khi ngậm miệng, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân khác.

2. Rối loạn khớp thái dương hàm uống thuốc gì?

Bạn có thể dùng thuốc giảm đau không kê đơn như paracetamol hoặc ibuprofen theo hướng dẫn trên bao bì. Các thuốc khác như thuốc giãn cơ phải do bác sĩ kê đơn.

3. Ngáp bị kẹt hàm phải làm sao?

Hãy giữ bình tĩnh và không tự cạy hoặc bẻ mạnh hàm. Nếu không tự ngậm miệng lại được, bạn cần đến cơ sở y tế ngay.

4. Rối loạn khớp thái dương hàm có gây ù tai không?

Có thể, vì khớp nằm sát tai nên nhiều người thấy đau tai hoặc ù tai. Nếu ù tai kéo dài hoặc nghe kém, bạn nên khám thêm chuyên khoa tai mũi họng.

5. Rối loạn khớp thái dương hàm nên khám ở đâu?

Bạn nên khám chuyên khoa Răng Hàm Mặt. Bác sĩ có thể phối hợp thêm với vật lý trị liệu hoặc điều trị tâm lý tùy nguyên nhân.

Rối loạn khớp thái dương hàm thường tự cải thiện, và hầu hết trường hợp chỉ cần chăm sóc đúng cách tại nhà. Bạn nên bắt đầu bằng ăn mềm, chườm ấm hoặc lạnh, bỏ thói quen siết hàm và tập bài tập hàm đều đặn. Nếu hàm bị kẹt hoặc đau kéo dài, hãy đi khám Răng Hàm Mặt và đừng vội chọn các cách không thể đảo ngược.

Hãy ghé qua KIN Việt Nam để chọn sản phẩm chăm sóc răng miệng theo độ tuổi, hoặc nhắn fanpage để nhận được tư vấn phù hợp.

Tài liệu tham khảo

1. Idáñez-Robles, A. M., Obrero-Gaitán, E., Lomas-Vega, R., Osuna-Pérez, M. C., Cortés-Pérez, I., & Zagalaz-Anula, N. (2023). Exercise therapy improves pain and mouth opening in temporomandibular disorders: A systematic review with meta-analysis. Clinical Rehabilitation, 37(4), 443–461. https://doi.org/10.1177/02692155221133523
2. Szyszka-Sommerfeld, L., Sycińska-Dziarnowska, M., Gerreth, K., Spagnuolo, G., Woźniak, K., & Czajka-Jakubowska, A. (2025). The impact of malocclusion on the prevalence of pain-related temporomandibular disorders in children and adolescents: A systematic review. Frontiers in Neurology, 16, 1550110. https://doi.org/10.3389/fneur.2025.1550110
3. TMD (temporomandibular disorders). (2026). National Institute of Dental and Craniofacial Research. https://www.nidcr.nih.gov/health-info/tmd
4. TMJ disorders: Symptoms and causes. (2024). Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tmj/symptoms-causes/syc-20350941
5. TMJ disorders: Diagnosis and treatment. (n.d.). Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tmj/diagnosis-treatment/drc-20350945
6. Temporomandibular disorder (TMD). (2023). NHS. https://www.nhs.uk/conditions/temporomandibular-disorder-tmd/
7. Exercises to improve the function of the jaw joints and reduce pain. (2026). University Hospitals Birmingham NHS Foundation Trust. https://www.uhb.nhs.uk/media/vl4f0hxn/exercises-to-improve-the-function-of-the-jaw-joints-and-reduce-pain-dental-surgery-pi.pdf